وی در مصاحبه ای اختصاصی با گروه رسانه ای ایران – گرا؛ توضیح داد: شرایط مطالعه و کتاب خوانی در استان با مردمانی فهیم و اهل مطالعه قبل از بروز بیماری کرونا مطلوب و قابل قبول بود که در جریان بروز کرونا یکی از بخش هایی که به شدت آسیب دید، حوزه کتاب و کتاب خوانی بود.
یاسر تقوی افزود: در این دو سال نوع نگاه به کتاب خانه ها با پیش از آن تفاوت جدی داشت و سیاست های کلانی در نهاد کتاب خانه ملی پایه ریزی و اجرایی شد و اعتقاد بر این قرار گرفت که کتاب خانه های عمومی باید به یک نهاد فرهنگی تبدیل شوند و لذا رویکرد به این سمت هدایت شد که کتاب خانه ها به پایگاه های گفت و گو و تعاملات دو طرفه تبدیل شود.
در این مدت خدمات کتاب خانه ها، توسعه یافته و فضاهای این مراکز باز طراحی شد و شرایط نوینی ایجاد شد که الحمدالله روند تغییر و تحول ادامه دارد و ما به عنوان بدنه نهاد کتاب خانه ها این سیاست کلان را که نیاز مردم است، با جدیت دراستان دنبال می کنیم.
مدیرکل کتابخانه های عمومی استان گیلان بیان کرد: کتابخانه مرکزی استان در واقع نگین فرهنگی استان به شمار می رود و البته کارهایی که انجام شده ناظر به شخص نبوده و اقدام هایی جمعی است و تلاش این بوده با همه کمبود ها و نواقصی که دارد، از این بابت از مردم عذرخواهی می کنیم.
کتابخانه های گیلان همیشه پیش رو بوده اند
به گفته وی، یکی از مسایل مهم این است که کتاب خانه های استان گیلان همیشه پیشران بوده اند و مردم عزیز استان در ساخت کتاب خانه ها ید طولایی دارند، گر چه غالب کتاب خانه های ما در استان به دلیل قدمت و شرایط اقلیمی مستهلک شده و نیاز اساسی به بازسازی و بهسازی هم چنین طراحی ها نوین دارند.
یاسر تقوی یاد آور شد: ۸۷ کتاب خانه عمومی با زیر بنای ۲۸ هزار متر مربع در استان فعالیت دارند و یکی از نیازهای اساسی این است که مجموعه باید باز طراحی شوند زیرا برخی قسمت ها مانند: سالن اجتماعات و جلسات، محیط دل چسب و توسعه فضاهای مختلف مثل: فضای مخصوص کودک، فضای مخزن و تجهیزات و امکانات استاندارد مرتبط متناسب با نیاز هر منطقه و هر کتاب خانه را ندارند
کتاب خانه میرزا کوچک و خاتم الانبیا بهترین های کشور
هم اکنون کتاب خانه های میرزا کوچک و خاتم انبیا رشت که از جمله پر مخاطب ترین کتاب خانه های استان و کشور هستند و در درجه بندی در رتبه ۴ قرار دارند، از بهترین های کشور و جزو پنج کتاب خانه برتر کشوری محسوب می شوند.
وی گفت: سال گذشته چند کتاب خانه روستایی و مراکز شهری در املش و کلاشم و در لنگرود باز طراحی و فضاهایی متناسب با نیاز مردم ساخته شد و این روند با تامین بودجه کافی تداوم خواهد داشت.
مدیرکل کتاب خانه های گیلان عنوان کرد: سقف انتظارات و نیازهای مردم مستند بر سیاست های کلان نهاد ملی کتاب خانه ها هم اکنون در کتابخانه مرکزی رشت اجرایی شده و با دارا بودن امکانات به روز و محیطی دلنشین به عنوان یک مرکز فرهنگی کامل بخش های متنوعی دارد.
وی متذکر شد: کتابخانه مرکزی آماده است و اگر پیمانکار تعهداتش را به طور کامل اجرا کند، می توانیم حداکثر تا قبل از هفته دولت به صورت رسمی افتتاح کنیم.
این مدیر فرهنگی بیان کرد: موضوع کتاب و کتاب خوانی تاکید دین ما است. حضرت امام “ره” شهید بهشتی و شهید مطهری از کتاب داران اعظم بودند که توانستند انقلاب را به پیروزی برسانند.
وی اضافه کرد: متاسفانه در گذر زمان میزان مطالعه در بین مسوولان کم شده است و امروز غیر از رهبری معظم انقلاب که ایشان را رهبری حکیم و اهل کتاب و مطالعه و تحقیق می شناسیم و قرابت بیش از حد با کتاب داشته و دارند دیگران دغدغه کتاب را ندارند و متاسفانه این امر دامن گیر همه مسوولان است.
البته در بیان، همه مسوولان اهمیت و جایگاه کتاب و مطالعه را بر می شمرند، ولی در مقام عمل چنین نیست. وقتی مسوولان توجه نمی کنند ، مردم هم کم توجه می شوند.
به گفته ی وی، اولویت دادن به کتاب و کتاب خانه بستگی به نوع نگاه مسوولان دارد. کتاب موضوعی فرا بخشی است و همه برای این مهم مسوولیت دارند و رهبری انقلاب در این خصوص تاکیدات زیادی داشته و دارند.
وی این نکته را هم عنوان کرد که، تا زمانی زیرساخت ها به سرانجام معینی نرسد طبیعی است که نباید انتظار داشت مردم به سمت کتاب و کتاب خوانی اقبال نشان دهند و اگر بتوانیم این اهمیت را در میان مسوولان جا انداخته شود، مردم هم دنبال روی خواهند کرد.
نهاد کتاب خانه های گیلان هم اکنون بیش ترین فضا را در استان دارد و لذا ضرورت دارد به این بخش از فرهنگ جامعه توجه بیش تری صورت بگیرد ولی تا کنون عملکرد قابل دفاعی نداشته ایم و بخشی عمده اش هم به ضعف ما بر می گردد.
اولین کتاب خانه عمومی کشور در استان گیلان
در مساله سرانه کتاب خوانی، استان گیلان که اولین کتابخانه عمومی کشور متعلق به شهر مرزی آستارا یا اولین کتاب خانه ملی مربوط به شهر رشت است با مردمان فرهیخته از قدیم با کتاب و کتاب خوانی مانوس بوده اند.
از طرفی در خصوص خرید کتاب از فضای دیجیتال گیلان همیشه جزو استان های اول تا پنجم بوده و مراجعات مردم به کتاب خانه ها با وجود تعداد معدود و محدود فضای کتاب خانه ای بسیار خوب است.
امروز اگر تعداد مراجعان ما ۷۰ هزار نفر است به خاطر محدودیت و کمبود فضای کتاب خوانی است چرا که برای جمعیت بیش از این امکان خدمت رسانی نداریم
سهم فضای مطالعه گیلان یک هشتم استاندارد است
تقوی مدیرکل کتابخانه های عمومی استان گیلان گفت: براساس سرانه باید برای نمونه در شهر رشت با قدمت ۴۰ و ۵۰ ساله و طبق سرانه نهضت ملی مطالعه باید به ازای هر ۱۰۰ نفرهشت متر مربع فضا داشته باشیم ولی این میزان کم تر از یک متر مربع است.
وی تصریح کرد: امکانات موجود کفاف و پاسخ گوی درخواست ها و نیازها نیست و در حال حاضر یک میلیون و ۲۰۰ هزار عنوان کتاب در کتابخانه های استان وجود دارد که اهل مطالعه بیش تری کتاب ها را مطالعه کرده اند و فضایی هم برای توسعه کتابخانه نداریم.
یا سالن های مطالعه ما پاسخ گوی مراجعه کنندگان نیستند و اگر ساعت هفت صبح کتاب خانه خاتم الانبیا و میرزا کوچک خان مشاهده کنید ، جمعی برای ورود در صف ایستاده اند تا جایی در کتابخانه داشته باشند.
از نیازهای حال حاضر شهر رشت برای جوان های پشت کنکوری کتاب خانه های مجهز و به روز است که باید فضای مطالعه مناسب داشته باشند که ما از این حیث به راستی شرمنده مردم هستیم.
از نظر سرانه هم که البته قابل اندازه گیری نیست چون سرانه فضا داریم و سرانه مطالعه نداریم و در مورد مطالعه و خواندن در جامعه اختلاف نظر جدی وجود دارد.
در ایران عزیز مان بعضی مطالعات مانند: کتاب های آموزشی در چارچوب مطالعه قرار نمی گیرند و لذا نمی توان یک معیار و اندازه گیری اعلام کرد در حالی که در سایر کشور یک موضوع مطالعه مورد ارزیابی است که همان را لحاظ می کنند.
در همین راستا، کتاب های مهمی هم چون قرآن مجید، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه را در سرانه مطالعه محاسبه نمی کنیم یا یک اختلاف هست که مثلا زیر نویس تلویزیون و شبکه ها جزو سرانه مطالعه قرار گیرد، ضمن آن که نهاد کتاب خانه متولی آن نیست و شورای فرهنگی عمومی مسوولیت دارد.
در این عرصه اعداد متنوعی مطرح می شود که همه اش حاشیه است، آن چه مشخص است اینست که به واقع کتاب در جامعه ما و به خصوص در کتاب خانه ها مهجور مانده است و مردم و مسوولان باید کمک کنند فضای کتاب خانه از این شرایط خارج شود.
برای مجموعه کتابخانه ها کوتاهی داشته ایم
یاسر تقوی اذعان کرد: باید اعتراف کنم که در مجموعه کتاب خانه ها نوعی کوتاهی داشتیم و ارتباط ما با اهالی کتاب نظام مند نیست، فارغ از اینکه در محیط کتاب خانه های برنامه فرهنگی و کتاب خوانی متعددی درجریان است.
در عین حالی که نشست های کتاب خوان، نقد کتاب، دعوت از نویسندگان و برنامه های فرهنگی را به طور منظم داشته و داریم، با این حال باید این ارتبا ط ها نظام مند شود و عزیزانی که دستی بر کتاب و کتاب خوانی دارند همراه هستند و ما باید به سمت شان برویم و به امید خدا کتابخانه مرکزی به سرانجام برسد، برنامه های مشخصی در این خصوص داریم.
حمایت های مالی دوستان نویسنده به عهده ارشاد اسلامی است و ما در حد نشست های کتاب خوان و نقد کتاب و جلسات نظیر آن را در راستای توسعه فرهنگ کتاب خوانی برگزار می کنیم.
این مدیرکل فعال و در صحنه، این نوید را داد که برای مطالعه کنندگان حرفه ای و نویسندگان برنامه هایی داریم که بعد از افتتاح کتاب خانه مرکزی و در اختیار داشتن فضا و امکانات و بسترهای لازم، تحرکات و خون تازه ای در کالبد کتاب خانه عمومی جریان پیدا خواهد کرد و به امید خدا از شرمندگی دوستان در خواهیم آمد
وی با تشکر از روزنامه ایران و گروه رسانه ای گرا که مجموعه ی با مسمایی است، اظهار کرد: آرزوی بهره برداری از ساختمان کتاب خانه مرکزی با امکانات ویژه نزدیک است و از همه مردم و مسوولان به ویژه از استاندار عزیز و سازمان برنامه، ادارات کل برق و راه و شهرسازی که همکاری و مساعدت کردند سپاسگزاریم.
تقوی افزود: هنوز محیط کتاب خانه مرکزی، محیط کارگاهی است و قول داده شده در کم ترین زمان “کم تر از یک ماه” این نگین فرهنگی بعد از بیست و اندی سال و قبل از هفته دولت به صورت جدی راه اندازی شود.
خواهشم از دوستان رسانه ای و مسوولان این است که دست در دست مساعدت کنیم تا این نگین در اختیار مردم قرار گیرد و همه از برکات آن بهره مند شوند.
وی در پایان بیان کرد: تاکنون پنج مرکز استان سراسر کشور دارای کتاب خانه مرکزی شده اند و ما در گیلان ششمین استان خواهیم بود و انتظار می رود با بهره برداری کامل و رسمی مردم شاهد تحولات و تحرکات در این صحنه مهم باشند.
در جریان بروز کرونا یکی از بخش هایی که به شدت آسیب دید، حوزه کتاب و کتاب خوانی بود. رشد حضور مردم قبل از کرونا درکتاب خانه بسیار خوب بود به ویژه آن که گیلان مردم فهیم و اهل مطالعه ای دارد. بعد از کرونا ۱۴۰۱ تلاش شد فضا به دوران قبل از کرونا بر گردد و در این دو سال اقدامات نازل بر این بود که کارهای خوبی صورت گرفت و ما در بخش مخاطب که به بیست هزار نفر رسیده بود امروز این تعداد از مخاطبان ما به ۷۰ هزار نفر رسیده است.
در این دو سال نوع نگاه به کتاب خانه با پیش از آن تفاوت جدی داشت و سیاست های کلانی در نهاد کتاب خانه ملی پایه ریزی و اجرایی شد و اعتقاد بر این شد که کتاب خانه های عمومی باید به یک نهاد فرهنگی تبدیل شود و لذا رویکرد به این سمت هدایت شد که کتاب خانه ها به پایگاه گفت و گو و تعاملات دو طرفه تبدیل شود.
خدمات کتاب خانه های توسعه یافته و فضاهای این مراکز باز طراحی شد و شرایط نوینی ایجاد شد و این روند تغییر و تحول ادامه دارد و ما به عنوان بدنه نهاد کتاب خانه ها این سیاست کلان را که نیاز مردم است دراستان دنبال شود.
در حوزه تامین منابع چه از حوزه مردم و خیرین گام های خوبی برداشته شد، البته سیاست کلی ما معطوف به آماده سازی بنای کتاب خانه مرکزی استان در شهر رشت بود.
طراحی داخلی و تجهیزات که الحمدالله اتفاقات خوبی رخ داد و بسیار امیدواریم در آینده بسیار نزدیک این نگین فرهنگی استان را برای استفاده مردم عزیزمان به بهره برداری کامل برسد.
کتاب خانه مرکزی استان در واقع نگین فرهنگی استان به شمار می رود و هم کارهایی که انجام شده ناظر به شخص نبوده و اقدام هایی جمعی است که تلاش این بوده با همه کمبود ها و نواقصی که دارد و از این بابت از مردم عذرخواهی می کنیم، کتاب خانه های به یک نهاد اجتماعی شود که مردم نیازهای خود را برآورده سازند.
یکی از مسائل مهم این است که کتاب خانه های استان گیلان همیشه پیشران بوده اند و مردم عزیز استان درساخت کتاب خانه ها ید طولایی دارند، گر چه غالب کتاب خانه های ما در استان به دلیل قدمت و شرایط اقلیمی مستهلک شده و نیاز اساسی به بازسازی و بهسازی هم چنین طراحی ها نوین دارند.
۸۷ کتابخانه عمومی با زیر بنای ۲۸ هزار متر مربع در استان داریم و یکی از نیازهای اساسی این است که مجموعه باید باز طراحی شوند زیرا که برخی قسمت ها مانند: سالن اجتماعات و جلسات، محیط دل چسب و توسعه فضاهای مختلف یا فضای مخصوص کودک، فضای مخزن و تجهیزات و امکانات استانادرد مرتبط را متناسب با نیاز هر منطقه و هر کتاب خانه را ندارد.
هم اکنون کتاب خانه های میرزا کوچک و خاتم انبیا رشت که از جمله پر مخاطب ترین کتاب خانه های استان و کشور هستند و در درجه بندی در رتبه ۴ قرار دارند، از بهترین های کشور و جزو پنج کتابخانه برتر کشوری محسوب می شوند.
چند کتاب روستایی را و مراکز شهری باز طراحی در املش و کلاشم و درلنگرود فضا ها با متناسب با نیاز مردم ساخته ایم که فضای دل چسبی دارند. کتابخانه آبکنار انزلی هم آماده افتتاح است ولی به علت کمبود نیرو نتوانستیم راه اندازی کنیم.
سقف انتظارات و نیازهای مردم مستند بر سیاست های کلان نهاد ملی کتابخانه ها هم اکنون در کتابخانه مرکزی رشت اجرایی شده و با دارا بودن امکانات به روز و محیط دلنشین بعنوان یک مرکز فرهنگی کامل بخش های متنوعی دارد.
کتابخانه مرکزی آماده است و اگر پیمانکار تعهداتش را بطور کامل اجرا کند، می توانیم حداکثر تا هفته دولت به صورت رسمی افتتاح کنیم.
موضوع کتاب و کتاب خوانی تاکید دین ما است. حضرت امام “ره” شهید بهشتی و شهید مطهری از کتاب داران اعظم بودند که توانستند انقلاب را به پیروزی برسانند.
متاسفانه در گذر زمان میزان مطالعه در بین مسوولان کم شده است و امروز غیر از رهبری معظم انقلاب که رهبری حکیم و اهل کتاب و مطالعه و تحقیق می شناسیم و قرابت بیش از حد با کتاب دیگران دغدغه کتاب را ندارند و دامن گیر همه مسوولان است و مانوس نیستن.
البته در بیان همه مسوولان اهمیت و جایگاه خودش را دارد ولی در مقام عمل چنین نیست. وقتی مسوولان توجه نمی کنند، مردم هم کم توجه می شوند. اولویت دادن به کتاب و کتاب خانه بستگی به نوع نگاه مسوولان دارد. کتاب موضوع فرا بخشی است و همه در برای این مهم مسئولیت دارند و رهبری انقلاب در این خصوص تاکیدات زیادی داشته و دارند.
تا زمانی که زیرساخت ها به سرانجام معینی نرسد طبیعی است که نباید انتظار داشت مردم به سمت کتاب و کتاب خوانی اقبال بیش تری نشان دهند و اگر بتوانیم این اهمیت را در میان مسوولان جا بیندازیم، مردم هم دنبال روی خواهند کرد.
نهاد کتابخانه در حال بیش ترین فضا را در استان دارد و لذا ضرورت دارد به این بخش از فرهنگ جامعه توجه بیش تری صورت بگیرد ولی تا کنون عملکرد قابل دفاعی نداشته ایم و بخشی عمده اش هم به ضعف ما بر می گردد.
درمساله سرانه، استان گیلان که اولین کتاب خانه عمومی کشور متعلق به شهر مرزی آستارا یا اولین کتاب خانه ملی مربوط به شهر رشت است و مردمان فرهیخته استان از قدیم با کتاب و کتاب خوانی مانوس بوده اند.
از طرقی خرید مردم گیلان در خصوص خرید کتاب از فضای دیجیتال همیشه جزو استان های اول تا پنجم بوده اند و مراجعات مردم به کتاب خانه ها با وجود تعداد معدود و محدود فضای کتاب خانه ای بسیار خوب است.
امروز اگر تعداد مراجعان ما ۷۰ هزار نفر است به خاطر محدودیت و کمبود فضای کتاب خوانی است چرا که برای جمعیت بیش تری امکان خدمت رسانی نداریم.
براساس سرانه باید برای نمونه در شهر رشت با قدمت ۴۰ و ۵۰ ساله و طبق سرانه نهضت ملی مطالعه باید به ازای هر ۱۰۰ نفر هشت متر مربع فضا داشته باشیم ولی کم تر از یک متراست.
امکانات کفاف و پاسخ گوی درخواست های نیست و در حال حاضر یک میلیون و ۲۰۰ هزار عنوان کتاب در کتاب خانه های استان وجود دارد که اهل مطالعه بیشتری کتاب ها را مطالعه کرده اند و فضایی هم برای توسعه کتابخانه نداریم.
یا سالن های مطالعه ما پاسخ گوی مراجعه کنندگان نیستند و اگر ساعت هفت صبح به کتابخانه خاتم الانبیاء و میرزا کوچک خان مشاهده می کنید که جمعی برای ورود در صف ایستاده اند تا جایی در کتاب خانه داشته باشند.
از نیازهای حال حاضر شهر رشت برای جوان های پشت کنکوری است که باید فضای مطالعه مناسب داشته باشند که ما از این حیث به راستی شرمنده مردم هستیم.
از نظرسرانه هم قابل اندازه گیری نیست چون و سرانه فضا داریم و سرانه مطالعه ندارند و در مورد مطالعه و خواندن در جامعه اختلاف نظر جدی وجود دارد.
در ایران عزیز مان بعضی مطالعات مانند: کتاب های آموزشی در رسانه قرار نمی گیرند و لذا نمی توان یک معیار و اندازه گیری اعلام کرد در حالی که در سایر کشور یک موضوع مطالعه مورد ارزیابی است که همان را لحاظ می کنند.
کتاب های مثل: قرآن، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه را در رسانه مطالعه محاسبه نمی کنیم یا یک اختلاف هست که مثلا زیر نویس تلویزیون و شبکه ها جزو سرانه مطالعه قرار گیرد، ضمن آن که نهاد کتاب خانه متولی آن نیست و شورای فرهنگی عمومی مسوولیت دارد.
اعداد متنوع مطرح می شود که همه اش حاشیه است، آن چه مشخص است این ست که به واقع کتاب در جامعه ما و به خصوص در کتاب خانه ها مهجور مانده است و مردم و مسوولان باید کمک کنند فضای کتابخانه از این شرایط خارج شود.
باید اعتراف کنم که در مجموعه کتاب خانه ها یک نوعی کوتاهی داشتیم و ارتباط ما با اهالی کتاب نظام مند نیست، فارغ از این که درمحیط کتاب خانه های برنامه فرهنگی و کتابخوانی متعددی درجریان است.
نشست های کتاب خوان، نقد کتاب، دعوت از نویسندگان و برنامه های فرهنگی با این حال باید این ارتباط ها نظام مند شود و عزیزانی که دستی بر کتاب و کتاب خوانی دارند همراه هستند و ما باید به سمت شان برویم و به امید خدا کتابخانه مرکزی با سرانجام رسید به این فکر کنیم که فضای ترویج و گفتمان سازی کتاب را چگونه می توان تقویت کرد و از اندیشه و ایده های این عزیزان استفاده می کنیم.
حمایت های مالی دوستان نویسنده بعهده ارشاد اسلامی است و ما در حد نشست های کتاب خوان و نقد کتاب و جلسات نظیر آن را در راستای توسعه فرهنگ کتاب خوانی برگزار می کنیم.
وی این نوید را داد که برای مطالعه کنندگان حرفه ای و نویسندگان برنامه هایی داریم که بعد از افتتاح کتابخانه مرکزی و در اختیار داشتن فضا و امکانات و بسترهای لازم تحرکات و خون تازه در کالبد کتابخانه عمومی جریان پیدا خواهد کرد و انشاءالله از شرمندگی دوستا در خواهیم آمد.
با تشکر از روزنامه ایران و گروه رسانه ای ایران – گرا که مجموعه ی با مسمایی است، من آرزوی بهره برداری از ساختمان کتابخانه مرکزی با امکانات ویژه است و نازل به همین از همه مردم و مسوولان به ویژه از استاندار عزیز و سازمان برنامه که همکاری و مساعدت کردند
هنوز محیط کارگاهی است و قول داده شده در کم ترین زمان “کم تر از یک ماه” این نگین فرهنگی بعد از بیست و اندی سال و قبل از هفته دولت به صورت جدی این مرکز را راه اندازی و آثار آن را مشاهده کنند.
خواهشم از دوستان رسانه ای و مسوولان این است که دست در دست هم این نگین در اختیار مردم قرار گیرد و همه از برکات آن بهره بگیریم.
تاکنون احتمال پنج مرکز استان سراسر کشور دارای کتاب خانه مرکزی هستند و ما درگیلان ششمین استان خواهیم بود و انتظار می رود با بهره برداری کامل و رسمی مردم شاهد تحولات و تحرکات دراین صحنه و عرصه مهم باشند./
